สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน


สภาพทั่วไป และข้อมูลพื้นฐาน

ด้านกายภาพ

  • ขนาดและที่ตั้ง
    เทศบาลตำบลโพนทองตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัดกาฬสินธุ์  ห่างจากที่ว่าการอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ 7  กิโลเมตร มีเนื้อที่ทั้งหมดของตำบลโพนทอง 26.28 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 16,425 ไร่  มีอาณาเขตติดกับตำบลข้างเคียงดังนี้

    • ทิศเหนือ   จดตำบลหนองกุง และตำบลไผ่ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์
    • ทิศใต้ จดเขตตำบลเหนือ และเทศบาลเมืองกาฬสินธุ์
    • ทิศตะวันออก จดตำบลตำบลไผ่ และตำบลเหนือ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์
    • ทิศตะวันตก  จดตำบลลำพาน และตำบลหนองกุง อำเภอเมืองกาฬสินธุ์
ลักษณะภูมิประเทศ
  • ตำบลโพนทอง  มีลักษณะภูมิประเทศเป็น
    • ที่ราบสูง ได้แก่บ้าน โคกน้ำเกลี้ยง ม.3, ม.10บ้านมอดินแดง  หมู่ที่ 8 บ้านห้วยสีทน    หมู่ที่ 6
    • ที่ราบลุ่มมีน้ำขัง ได้แก่บ้านหามแห  หมู่ที่1 ,ม. 9 บ้านโพนทอง หมู่ที่ 2 , ม.7 บ้านหนองบัว  หมู่ที่ 4 ,ม.5

การเมืองการปกครอง

  • การเมือง
    • ตำบลโพนทองแบ่งเขตการเลือกตั้งเป็น 2เขต  มีสมาชิกสภาเทศบาลตำบลโพนทองทั้งสิ้น  จำนวน  12คน  (เขตละ 6 คน)
  • การปกครอง
    • ตำบลโพนทองแบ่งการปกครองออกเป็น  10หมู่บ้าน  2,353  ครัวเรือน
  • การปกครองส่วนท้องถิ่น
    • มีเทศบาลตำบลโพนทองเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่เป็น เทศบาลขนาดกลาง
สภาพทางสังคม
  • ประชากร
    • จากข้อมูลสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง การตรวจสอบบ้านจากทะเบียนบ้าน  เดือนเมษายน   2559  ตำบลโพนทองมีประชากรทั้งสิ้น 6,495คน  แยกเป็นชาย   3,173  คน    คิดเป็นร้อยละ 48.85   หญิง  3,322 คน   คิดเป็นร้อยละ  51.15  หมู่บ้านที่มีประชากรมากที่สุด ได้แก่  บ้านห้วยสีทน  หมู่ที่  6 หมู่บ้านที่มีประชากรน้อยที่สุด  ได้แก่   บ้านโคกน้ำเกลี้ยง   หมู่ที่ 10
      ครัวเรือนและประชากร   แยกตามหมู่บ้านมีดังต่อไปนี้
หมู่ที่
บ้าน
ครัวเรือน
ประชากร
ชาย
หญิง
รวม
1
หามแห
224
326
366
692
2
โพนทอง
219
344
380
724
3
โคกน้ำเกลี้ยง
109
158
176
334
4
หนองบัว
169
335
326
661
5
หนองบัว
421
466
500
966
6
ห้วยสีทน
449
504
537
1,041
7
โพนทอง
269
433
434
867
8
มอดินแดง
188
292
284
576
09
หามแห
119
156
175
331
10
โคกน้ำเกลี้ยง
86
159
144
303
รวม
2,353
3,173
3,322
6,495
ผลิตผลทางการเกษตรที่สำคัญของตำบลได้แก่   ข้าว   มันสำปะหลัง ,ยางพารา
การศึกษา
  • การศึกษาภาคบังคับได้ขยายไปทั่วถึงทั้งตำบล โดยในตำบลมีโรงเรียนประถม  จำนวน  3  แห่ง  คือ
    • โรงเรียนหามแหโพนทองวิทยาคม
    • โรงเรียนบ้านโคกน้ำเกลี้ยงวิทยาคม
    • โรงเรียนหนองบัวราษฎร์นิยม
    • ส่วนการศึกษานอกระบบโรงเรียนมีการส่งเสริมการศึกษา ผู้ใหญ่โดยมีศูนย์การเรียนรู้ชุมชนที่บ้านหามแห  หมู่ที่   1
การศาสนา
  • ประชากรส่วนใหญ่ในตำบลโพนทองนับถือศาสนาพุทธ  มีวัด จำนวน 6 วัด  คือ
    • วัดสุมังคลาราม หมู่   1
    • วัดวนสันติการาม หมู่   3
    • วัดสว่างประทุม หมู่   4 , 5
    • วัดห้วยสีทน หมู่  6
    • วัดวัดสุวรรณาราม หมู่ 2 , 7
    • วัดประชาสามัคคี หมู่ 8
    • สำนักสงฆ์บ้านหามแห  หมู่   9
    • สำนักสงฆ์บ้านโคกน้ำเกลี้ยงหมู่  3
การสาธารณสุข
  • การดำเนินการด้านสาธารณสุข  มีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโพนทองจำนวน 1  แห่งที่ให้บริการในตำบล และศูนย์ปฏิบัติการของสถานีอนามัย(สุขศาลา) จำนวน  10  แห่ง
สภาพทางเศรษฐกิจ
  • สภาพเศรษฐกิจทั่วไป
    • สภาพเศรษฐกิจทั่วไปของตำบลโพนทอง การผลิตภาคเกษตรกรรมลดลงจาก  ปีก่อนเนื่องจากเขตพื้นที่ของตำบลซึ่งมีแนวเขตติดกับเขตเทศบาลเมืองกาฬสินธุ์  มีการขยายที่อยู่อาศัยเพิ่มมากขึ้นทำให้พื้นที่ในการทำการเกษตรลดลง  และมีการซื้อขายที่จากเกษตรกรเพื่อเกร็งกำไร  ทำให้การทำการเกษตรน้อยลง  มีการก่อสร้างส่วนราชการ  บริษัทเอกชน  โรงแรมในเขตพื้นที่ของตำบลมากขึ้น
  • การเกษตรกรรม    ตำบลโพนทองมีพื้นที่เกษตรกรรมแยกเป็นหมู่บ้านดังนี้ (ข้อมูล ณ เดือนกันยายน 2561)
หมู่ที่
บ้าน
พื้นที่ทั้งหมด(ไร่)
พื้นที่ทำนา (ไร่ )
พื้นที่อื่นๆ(ไร่ )
1
หามแห
1,242
770
472
2
โพนทอง
2,340
642
1,698
3
โคกน้ำเกลี้ยง
1,520
50
1,470
4
หนองบัว
1,600
420
1,180
5
หนองบัวน้อย
1,054
280
774
6
ห้วยสีทน
2,980
154
2,826
7
โพนทอง
355
80
275
8
มอดินแดง
1,980
40
1,940
9
หามแห
1,880
250
1,630
10
โคกน้ำเกลี้ยง
1,474
123
1,349
รวม
16,425
2,811
13,614

การอุตสาหกรรม

  • มีโรงงานอุตสาหกรรมในเขตพื้นที่ของตำบลโพนทอง    แยกเป็นดังนี้
    • ขนาดใหญ่ โรงงานอุตสาหกรรมแป้งมันสำปะหลัง จำนวน  1  โรง
    • ขนาดกลาง โรงงานอุตสาหกรรมน้ำแข็ง จำนวน  1  โรง
    • โรงงานอุตสาหกรรมเครื่องหนัง  จำนวน  1  โรง
    • ขนาดเล็ก
      • โรงสีข้าวขนาดเล็ก  จำนวน  5 โรง
      • โรงงานผลิตเส้นขนมจีน  จำนวน  2 โรง

 การพาณิชยกรรม

  • ด้านการค้า
    • มีผู้ประกอบการค้า จำนวน 140 ราย
    • ผลิตภัณฑ์ที่สำคัญได้แก่ ผักปลอดสารพิษ , ปุ๋ยชีวภาพของกลุ่มเกษตรกร บ้านหนองบัว หมู่ 5 ผลิตผลทางการเกษตรที่สำคัญของตำบล  ได้แก่  ข้าว  มันสำปะหลังหญ้าเลี้ยงสัตว์

ทรัพยากรธรรมชาติ

  • ทรัพยากรป่าไม้
    • มีป่าไม้ที่อยู่ในที่สาธารณประโยชน์ที่ชาวบ้านร่วมกันรักษาไว้ ได้แก่
      • ดอนเจ้าปู่ หมู่ที่   1  จำนวน 37 ไร่
      • ดอนเจ้าปู่ หมู่ที่   3  จำนวน  3 งาน
      • ดอนเจ้าปู่ หมู่ที่   8  จำนวน 12 ไร่
    • ทรัพยากรน้ำ
      • แหล่งน้ำธรรมชาติ  ได้แก่
        • กุดยาง หมู่ 4 จำนวน  18 ไร่
        • กุดเชือก หมู่ 4  จำนวน 19 ไร่
        • กุดตาคำ หมู่ 4  จำนวน 9 ไร่
        • กุดตาอ่อน หมู่ 4  จำนวน 7 ไร่
        • หนองบัวน้อย หมู่ 4 จำนวน 10 ไร่
        • หนองบัวใหญ่ หมู่ 4 จำนวน 10 ไร่
        • หนองอีหล่ม หมู่  4  จำนวน 30  ไร่
        • หนองอีคูณ หมู่ 4 จำนวน 33  ไร่
        • ห้วยหมากกล้วย  หมู่ 3  จำนวน  62  ไร่
      • แหล่งน้ำเพื่อการชลประทาน ได้แก่
        • หนองส่างช้าง หมู่ 1   จำนวน 2  ไร่
        • หนองโปร่ง  หมู่  1 จำนวน  8  ไร่
        • หนองหามแห  หมู่  1  จำนวน  5  ไร่
        • หนองหัวเห็น หมู่ 2  จำนวน 11 ไร่
        • ห้วยสีทน หมู่  6  จำนวน  1,112  ไร่
        • หนองแล้ง  หมู่  8  จำนวน  18  ไร่
ระบบเศรษฐกิจ
  • การเกษตร ประชากรในเขตเทศบาลตำบลโพนทองส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก  การพาณิชย์ รับจ้างรับราชการ และอื่นๆ รองลงมาตามลำดับ พืชผลทางการเกษตรที่ปลูกมากที่สุดคือ ข้าว ยางพารา ข้าวโพด แตงโม มะเขือเทศ เห็ด และถั่วต่างๆ
  • การประมง ประชากรบางส่วนจะทำการขุดบ่อเลี้ยงปลา ปลาน้ำจืดที่นิยมเลี้ยง คือ ปลานิล ปลาตะเพียน ปลาใน  ปลายี่สก ปลาดุก ปลาหมอฯลฯ
  • การปศุสัตว์ ประชากรเกือบทุกครัวเรือนจะทำการเลี้ยงเป็ด ไก่  โดยส่วนมากจะเลี้ยงเพื่อการบริโภค  สำหรับการ เลี้ยงโค กระบือ สุกร   เป็นการเลี้ยงเพื่อการจำหน่าย
  • การท่องเที่ยว เทศบาลตำบลโพนทองมีประเพณีถนนสายบุญ  ซึ่งเป็นงานประจำ โดยจัดทำทั้ง 10 หมู่บ้านเพื่อให้เกิดความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิตและ ตลอดจนเพื่อทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาและสืบสานศิลปวัฒนธรรมของท้องถิ่น โดยงานประเพณีดังกล่าวจัดขึ้นทั้ง 10 หมู่บ้าน ซึ่งถือเป็นแหล่งท่องเที่ยวอีกแห่งหนึ่งที่น่าสนใจมาก
เศรษฐกิจด้านการเกษตร
  • ข้อมูลด้านการเกษตร
    • ประชากรในเขตตำบลโพนทองส่วนใหญ่ ประมาณร้อยละ  75 ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก การพาณิชย์ประมาณร้อยละ 9 อาชีพรับจ้างและอื่นๆประมาณร้อยละ 16
    • พืชผลทางการเกษตรที่ปลูกมากที่สุดคือ ข้าว  ข้าวโพด  แตงโม  มะเขือเทศ  และถั่วต่างๆ นอกจากนี้ในบางครัวเรือก็ทำไร่มันสำปะหลัง ปลูกยางพารา
  • ข้อมูลด้านแหล่งน้ำทางการเกษตร ในเขตเทศบาลตำบลโพนทอง มีลำน้ำ/ลำห้วยที่สำคัญสำหรับใช้เพื่อการเกษตรในช่วงฤดูแล้ง จำนวน  2 แห่ง  คือ  ห้วยหมากกล้วย  และ ห้วยสีทน
  • ข้อมูลด้านแหล่งน้ำกิน น้ำใช้ (หรือน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภค) ทุกครัวเรือมีน้ำประปาสำหรับใช้ในการอุปโภค – บริโภค ในบางครัวเรือนก็ซื้อน้ำดื่ม หรือบาง หมู่บ้านก็มีโรงน้ำสำหรับให้บริการประชาชนภายในหมู่บ้าน
ศาสนา ประเพณี วัฒนธรรม
  • การนับถือศาสนา
    ประชากรส่วนใหญ่ในเขตเทศบาลตำบลโพนทองนับถือศาสนาพุทธ จะมีบางส่วนซึ่งเป็นส่วนน้อย ที่นับถือศาสนาคริสต์
  • ประเพณีและงานประจำปี
1. บุญซำฮะ (บุญเบิกบ้าน,เลี้ยงปู่ตา) - ทำบุญตักบาตร ปัดเป่าสิ่งที่ไม่ดีออกไปจากหมู่บ้าน
2. บุญเข้าพรรษา - ร่วมกันทำบุญตักบาตร
3. บุญเดือนสี่ - ฟังเทศน์มหาชาติ ทำบุญตักบาตร สร้างความสามัคคี
4. บุญกฐิน - ถวายองค์กฐินกับวัด
5. บุญออกพรรษา - ร่วมกันทำบุญตักบาตร
6. ประเพณีสงกรานต์ - สร้างความสามัคคี สืบทอดวัฒนธรรมความดีงาม
ทรัพยากรธรรมชาติ
  • น้ำ แหล่งน้ำที่สำคัญของเทศบาลตำบลโพนทอง ประกอบด้วย ลำห้วยสีทน ห้วยหมากกล้วยหนองหัวเห็นหนองส่างส้าง  หนองบัว  หนองหามแห  หนองเทา ฯลฯ
  • ป่าไม้ ป่าไม้ที่สำคัญของเทศบาลตำบลโพนทอง ประกอบด้วย